Maarten Biesheuvel was op zijn tachtigste verjaardag terug in Schiedam. (Foto: Jan van der Ploeg)
Maarten Biesheuvel was op zijn tachtigste verjaardag terug in Schiedam. (Foto: Jan van der Ploeg) ( )

IM Maarten Biesheuvel - Een Schiedamse jongen is naar de 'bovenkooi' vertrokken

Schiedam - Hij was een geniale leerling van het Groen van Prinstererlyceum in Vlaardingen, maar niets wees er in de jaren vijftig op dat Martie Biesheuvel uit Schiedam de beste korteverhalenschrijver van Nederland zou worden, naar wie in 2015 zelfs een prijs zou worden genoemd voor de beste korte verhalenbundel, de J.M.A. Biesheuvelprijs.


(Door Kor Kegel)

Zijn schoolvriend Siard Dwarshuis wist dat Maarten Biesheuvel in één nacht zijn huiswerk voor de hele week maakte, zodat hij de rest van de week Nietzsche, Schopenhauer, Vergilius en Homerus kon lezen, op jonge leeftijd al een pijpje rokend. Toch, toen hij zestien jaar was, koos Maarten voor de zeevaart. Hij verliet ’t Groen. Pas vele jaren later, toen hij al bestsellers geschreven had, werd duidelijk dat hij op zijn vijftiende zijn prozadebuut had gemaakt in het schoolblad Groenvoer. Het was een merkwaardig verhaal over een marsmannetje dat nogal van de mensheid schrok.

Terug aan de wal maakte Maarten zijn gymnasiumopleiding af, aan het Stedelijk Gymnasium Schiedam, waar hij Eva Gütlich ontmoette. Ze woonde aan de BK-laan en vol schroom belde Maarten er aan om pianoles van haar te vragen. Het werd de basis voor een huwelijk dat vanwege de manisch-depressieve aanvallen van Maarten zwaar kon zijn, maar dat teder en liefdevol bleek en zou duren tot het overlijden van Eva op dinsdag 20 november 2018. Sinds Maarten na het gymnasium in Leiden rechten ging studeren, woonden ze in die stad.

Maar in zijn verhalen klonk nog geregeld Schiedam door. Hij was er geboren op dinsdag 23 mei 1939. Zijn geboortehuis aan de Vlaardingerdijk werd in de Tweede Wereldoorlog getroffen door een bom die bedoeld was voor de dok- en scheepswerfmaatschappij Wilton-Fijenoord. Het gezin verhuisde naar Schiedam-Oost, maar later keerde het gezin terug in West, waartoe de Slachthuisbuurt werd gerekend. Hiervandaan was het niet zo ver fietsen naar ’t Groen.Onder zijn auteursnaam J.M.A. Biesheuvel ontwikkelde hij zich na zijn debuut ‘In de bovenkooi’ in 1972 tot een populaire schrijver van parodiërende verhalen met een ondertoon van schalkse ironie. In 1985 werd hem de F. Bordewijkprijs toegekend.

Op donderdag 24 mei 2007, één dag na zijn achtenzestigste verjaardag, ontving Biesheuvel voor zijn hele oeuvre van meer dan dertig boeken de P.C. Hooftprijs. In april 2008 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hij was toen al Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Op zijn tachtigste verjaardag was Maarten Biesheuvel de eregast op een aan hem gewijde avond in Bibliotheek Schiedam, gevestigd in de Korenbeurs. Dat was op donderdag 23 mei 2019. Het was een half jaar na het overlijden van Eva en de psychische toestand van Maarten maakte het tot op het laatst onzeker of hij wel zou komen. Hij kwam. En geregeld kwam hij die avond ad rem en snaaks uit de hoek. De Schiedamse uitgeverij Scriptum kwam met een speciale bundel, ‘Een Schiedamse jongen’, waarin alle verhalen samengebracht zijn waarin J.M.A. Biesheuvel zijn geboortestad noemt.

Donderdag 30 juli is Maarten Biesheuvel in Leiden naar de ‘bovenkooi’ gegaan. Hij is 81 jaar geworden.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden