Chiel Wilbrink vertelt hoe hij tot zijn nieuwe boek kwam.
Chiel Wilbrink vertelt hoe hij tot zijn nieuwe boek kwam. (Foto: )

Ontroerende belevenissen van ondervoede kinderen in de Hongerwinter

Schiedam - Bij een toevallige ontmoeting kreeg Chiel Wilbrink een dagboek te lezen over een voor hem onbekende geschiedenis. Het was het verslag van een boottocht in maart 1945 met meer dan honderd kinderen uit Schiedam die tijdens de Hongerwinter zwaar ondervoed en verzwakt waren geraakt.


(Door Kor Kegel)
Begeleider van de kinderboottocht was Jan Timmerman, opperwachtmeester bij de Schiedamse politie. Hij ging mee in uniform. De eindbestemming was Leeuwarden. Drie dagen zou de gevaarlijke tocht duren, maar het werden er elf, vol ontberingen. Timmerman verhaalt gedetailleerd over ziekte, motorpech, Duitse militairen die moeilijk deden over vergunningen en dat met kinderen die niet bovendeks mochten komen. Ze zouden in Sint Nicolaasga worden afgeleverd bij pleeggezinnen, maar door onvolkomen communicatie waren er al meer dan honderd kinderen van elders ondergebracht.

Chiel Wilbrink ging zich verdiepen in de gebeurtenissen van die kinderen, die in en na de Tweede Wereldoorlog werden uitgezonden om lichamelijk en mentaal aan te sterken. Wilbrink plaatste een oproep in het Nieuwe Stadsblad en verschillende kinderen van toen meldden zich. Zij waren in de Hongerwinter geëvacueerd naar plaatsen in het noorden des lands, waaronder Lemmer, Stadskanaal, Delden, Dronrijp, Oosterbierum en Groningen. Zelfs in Zweden werden kinderen opgevangen in pleeggezinnen.

Wilbrink heeft twintig personen geïnterviewd over hun reis en verblijf. De helft woont nog in Schiedam, maar voor de andere interviews moest Wilbrink naar Zeist, Utrecht, Zwolle en Bergen op Zoom en gelukkig ook wel plaatsen dichterbij: Hoek van Holland, Spijkenisse, Berkel en Rodenrijs. Hij heeft de ‘avonturen’ gebundeld in een boek, ‘Terwijl de honger vlucht’. De titel is ontleend aan Willem Bilderdijk (1756-1831), die in ‘Het buitenleven, in vier zangen’ (1803) een werk vertaalde van de Franse abt Jacques Delille (1738-1813), ‘L’homme des champs’. Het maakt niet zo uit dat Bilderdijk er iets anders mee bedoelde: de honger vlucht als God verschijnt, zoals dan ook de vrees des doos verdwijnt.

Bij Wilbrink gaat de honger op de vlucht waar de kinderen op voedseltocht gaan. “Het was vaak ontroerend om hun ervaringen te horen,” zegt Chiel Wilbrink. “Sommige kinderen hadden het slecht, andere hebben aan die periode juist goede herinneringen overgehouden. Een van hen beschrijft hoe hij en zijn broertje in het Friese Dronrijp het fusilleren van elf verzetsmannen hoorde. Bij de eerste knal dacht hij aan een gesprongen fietsband, tot er vrouwen rondom in snikken uitbarstten. Een ander maakte in Groningen de bevrijding van de stad mee.

“Het is een geschiedenis die niet vergeten mag worden,” zegt Chiel Wilbrink. Eerder schreef hij als oud-politieman vijf boeken over de geschiedenis van de Schiedamse politie en over voorvallen en anekdotes. Zijn boek over de zwaar ondervoede kinderen van toen heeft dankzij het dagboek van Jan Timmerman ook een link met de Schiedamse politie.

Wilbrink gaf het boek in eigen beheer uit. Het telt 180 pagina s en kost € 21,95, verkrijgbaar bij de Schiedamse boekhandels en ook bij de auteur zelf die het dan komt brengen: mm.wilbrink@hotmail.com of 06-40868231.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden