Annemieke de Schepper uit Schiedam debuteert met een roman die ontroert.
Annemieke de Schepper uit Schiedam debuteert met een roman die ontroert. (Marcel Cloo)

Ontroerend romandebuut van Schiedamse Annemieke de Schepper

Schiedam - Hij was er niet bij, toen zijn ouders en negen broers en zussen in 1944 dakloos raakten bij de Slag om de Schelde. Die afwezigheid werd hem tersluiks aangerekend. Hij ging zich een buitenstaander voelen. Steeds meer. Ook later kon hij er met niemand over praten. Ook niet met zijn kinderen. Dochter Annemieke de Schepper ging, lang na zijn overlijden - toen haar moeder ging dementeren - op zoek naar wat haar vader heeft gevormd


(door Kor Kegel)
Het is een aangrijpend verhaal, dat Annemieke de Schepper heeft geschreven. De Schiedamse heeft haar boek 'De stille oorlog van mijn vader' in eigen beheer uitgegeven, omwille van de snelheid: het moest per se nog dit jaar uitkomen. De Slag om de Schelde is immers 75 jaar geleden. Het was een vergeten en veronachtzaamde oorlog, maar is minstens zo belangrijk geweest voor het verloop van de Tweede Wereldoorlog als D-Day in Normandië.

Mede dankzij het spitwerk van de Zeeuwse journalist Jan van Damme is de Slag om de Schelde aan de vergetelheid ontrukt en Annemieke de Schepper was erbij toen koning Willem-Alexander en koningin Máxima op zaterdag 31 augustus in Terneuzen de Slag om de Schelde herdachten. De 85 dagen durende slag was belangrijk om vrije doorgang naar Antwerpen te krijgen voor de bevoorrading van de geallieerde troepen en om de bevrijding van Nederland voort te zetten. Annemieke lanceerde er haar boek en tussen alle non-fictie was haar boek het enige autobiografisch getinte werk.
"Er was voor mij geen mooiere plek om mijn roman voor het eerst aan het publiek te tonen. De Slag om de Schelde heeft het leven van mijn familie getekend. Maar de slag was altijd onderbelicht in de geschiedenis. Dat was de pijn van mijn vader. Op dit evenement kreeg deze slag eindelijk de landelijke aandacht die altijd heeft ontbroken.''

Ze hoopt met haar roman bij te dragen aan het vergroten van de kennis over de vergeten slag. ,,Ik denk dat fictie een goed middel is om de geschiedenis over te brengen. Met een verhaal raak je niet alleen aan de feiten, maar ook aan de mens en aan emoties.'' Die emoties werkten door tot in haar eigen leven. 

Annemieke (56) woont met man en drie kinderen in de Schiedamse wijk Sveaparken. Ze schreef haar boek deels thuis, deels in de bibliotheek in de Korenbeurs, deels in hun strandhuisje in 's-Gravenzande, geïnspireerd door schrijfcoach Lili de Ridder tijdens een retraite op Terschelling. Haar ouders verhuisden in 1955 van Zeeuws-Vlaanderen naar Vlaardingen, waar haar vader ging werken bij brood- en banketfabriek Den Boer & en Van der Houwen. Haar jeugdherinneringen kenmerken zich door het contrast tussen stad en platteland. "In de jaren zestig en zeventig woonden we in de Vlaardingse Oostwijk onder de rook van Pernis. We speelden in de 1e Maasbosstraat tussen de dichtgemetselde kraakpanden toen de wijk gesaneerd werd. Maar elke drie weken gingen we een weekend logeren bij mijn oma in Oost-Zeeuws-Vlaanderen en hadden we water, wind en ruimte om ons heen op de veerpont, in de eindeloze tuin van mijn oma en op de dijken met de populieren.''

Ze leerde Zeeuws-Vlaanderen zeer goed kennen. Dat kwam goed van pas toen ze zich in haar familiegeschiedenis ging verdiepen. Ze hoorde van ooms en tantes over hun oorlogservaringen en hoe dat hun leven had beïnvloed had. "Mijn vader had hier altijd over gezwegen. En toen mijn moeder ging dementeren, kon ik niet doorvragen. Ik ging op zoek. Ik raakte gefascineerd waarom haar vader er altijd over gezwegen had.''

De familie van Annemieke de Schepper heeft de Slag om de Schelde in oktober 1944 in Biervliet aan den lijve ondervonden. Haar familie in Biervliet raakte alles kwijt. Op de markt in Hulst werden de gezinsleden van elkaar gescheiden en in verschillende huizen ondergebracht. Pas een half jaar later werd het gezin herenigd. Toen de oudste zoon van het gezin terugkwam – de man die later Annemiekes vader zou worden – kon hij zijn ouders, broers en zussen niet direct vinden. Dat moet een traumatische ervaring zijn geweest. "Mijn vader heeft er thuis nooit over kunnen praten,'' zegt Annemieke. Ze houdt het zomaar voor mogelijk dat haar vader in die zelfde oorlogsperiode in de arbeidsdienst ook iets vreselijks heeft meegemaakt. Dat is onduidelijk. Wat ze wel weet, is dat haar vader terwijl zij opgroeide eindeloos gefascineerd raakte door de Slag om de Schelde. Het leek een obsessie te worden. Hij wilde begrijpen wat hij had gemist, alsof hij er dan beter mee zou kunnen omgaan.

Annemieke en Anna hebben veel gemeen. Annemieke laat haar hoofdpersoon Anna op zoek gaan. Anna heeft de as van haar vader in zijn tabaksdoos bij zich en wil hem 'thuis' brengen in Zeeuw-Vlaanderen. Ze neemt de veerboot van Kruiningen naar Perkpolder, maar vanwege de dichte mist blijft de pont urenlang stil dobberen. Aan boord ontmoet Anna de romanpersonage Lieve, een gefingeerde zus van haar vader, die haar ontzettend veel vertelt. Beklemmende verhalen, die Anna's beeld van haar vader doen kantelen. Maar tijdens hun gesprek, als er scheepstoeters klinken omdat een containerschip de pont dreigt aan te varen, raakt Lieve in paniek.

Fragment op pagina 203:
Ze kijkt me paniekerig aan. Ik pak Lieve in mijn armen en druk haar tegen me aan. Ze laat het gebeuren. En ik krijg het bizarre gevoel dat het niet mijn handen zijn die dit doen maar die van mijn vader. Dat hij me regisseert en souffleert als ik Lieve over haar hoofd aai en steeds maar dezelfde woorden herhaal: 'Rustig maar Lieve. Ik ben bij je.'

Eenmaal aan de overkant bezoekt Anna de plaatsen van haar vaders jeugd. Annemieke de Schepper beschrijft het verstilde landschap uitstekend. Anna ervaart hoe de Slag om de Schelde op iedereen sporen heeft achtergelaten. Kleinmenselijk leed, veroorzaakt door grote strategische beslissingen. Annemieke: "Het is meer dan een oorlogsverhaal. Het is een familiekroniek. Het gaat over mens zijn in een zeer complexe situatie. Over je best doen om het goede te doen – en je onmacht.'' En het boek is een persoonlijke zoektocht. "Willen weten waar je vandaan komt, het is een universeel thema", zegt Annemieke.

 
Annemieke de Schepper had al eerder columns en artikelen geschreven voor het blad Schoolbestuur. Met korte verhalen won ze in 1987 de tweede prijs bij het Vlaardings Landjuweel, in 1993 de eerste prijs bij het Rijnmonds Schrijversfestival en in 1994 de de eerste prijs bij de Schiedamse Schrijfwedstrijd. Dat haar eerste roman een debuut wordt genoemd, impliceert dat er meer komt.

'De stille oorlog van mijn vader' is in Vlaardingen en Schiedam op voorraad bij de boekhandels (Post Scriptum en het Schiedams boekhuis in Schiedam, in Vlaardingen bij Plantage-Pontier en Bruna) en bij veel Zeeuwse boekhandels. Ook te bestellen via Bol.com of www.annemiekedeschepper.nl voor een gesigneerd exemplaar.

Zaterdag staat Annemieke met haar roman op de Nacht van de Geschiedenis in Schiedam.

Het is een aangrijpend verhaal dat Annemieke de Schepper heeft geschreven. De Schiedamse heeft haar boek 'De stille oorlog van mijn vader' in eigen beheer uitgegeven, omwille van de snelheid: het moest per se nog dit jaar uitkomen. De Slag om de Schelde is immers 75 jaar geleden. Het was een 'vergeten oorlog', maar minstens zo belangrijk voor het verloop van de Tweede Wereldoorlog als D-Day in Normandië. Mede dankzij het spitwerk van journalist Jan van Damme is de Slag om de Schelde aan de vergetelheid ontrukt en Annemieke de Schepper was erbij toen Willem-Alexander en Máxima op 31 augustus in Terneuzen de Slag herdachten. Het 85 dagen durende gevecht was belangrijk om vrije doorgang naar Antwerpen te krijgen voor de bevoorrading van de geallieerde troepen en om de bevrijding van Nederland voort te zetten. Annemieke lanceerde er haar boek en tussen alle non-fictie was haar boek het enige autobiografisch getinte werk. "Er was voor mij geen mooiere plek om mijn roman voor het eerst aan het publiek te tonen. De Slag om de Schelde heeft het leven van mijn familie getekend. Maar de slag was altijd onderbelicht in de geschiedenis. Dat was de pijn van mijn vader. Op dit evenement kreeg deze slag eindelijk de landelijke aandacht.''
Annemieke (56) woont met man en drie kinderen in de wijk Sveaparken. Ze schreef haar boek deels thuis, deels in de bibliotheek in de Korenbeurs, deels in hun strandhuisje in 's-Gravenzande. Haar ouders verhuisden in 1955 van Zeeuws-Vlaanderen naar Vlaardingen, waar haar vader ging werken bij brood- en banketfabriek Den Boer & en Van der Houwen. "In de jaren zestig en zeventig woonden we in de Vlaardingse Oostwijk onder de rook van Pernis. We speelden in de 1e Maasbosstraat tussen de dichtgemetselde kraakpanden toen de wijk gesaneerd werd. Maar elke drie weken gingen we een weekend logeren bij mijn oma in Oost-Zeeuws-Vlaanderen en hadden we water, wind en ruimte om ons heen op de veerpont, in de eindeloze tuin van mijn oma en op de dijken met de populieren.'' Ze leerde Zeeuws-Vlaanderen goed kennen. Dat kwam van pas toen ze zich in haar familiegeschiedenis ging verdiepen. Ze hoorde van ooms en tantes over hun oorlogservaringen en de invloed daarvan op hun leven. "Mijn vader had hier altijd over gezwegen. En toen mijn moeder ging dementeren, kon ik niet doorvragen. Ik ging op zoek. Ik raakte gefascineerd waarom haar vader er altijd over gezwegen had.''
Haar familie heeft de Slag in oktober 1944 aan den lijve ondervonden. Haar familie raakte alles kwijt. Op de markt in Hulst werden gezinsleden van elkaar gescheiden en in verschillende huizen ondergebracht. Pas een half jaar later werd het gezin herenigd. Toen de oudste zoon terugkwam – de man die later Annemiekes vader zou worden – kon hij zijn familie niet direct vinden. Dat moet een traumatische ervaring zijn geweest. "Mijn vader heeft er thuis nooit over kunnen praten", zegt Annemieke. Ze houdt het voor mogelijk dat haar vader in die periode in arbeidsdienst ook iets vreselijks heeft meegemaakt. Wat ze wel weet, is dat haar vader gefascineerd - op het obsessieve af - raakte door de Slag.
Annemieke en romankarakter Anna hebben veel gemeen. Annemieke laat Anna op zoek gaan. Anna heeft de as van haar vader in zijn tabaksdoos bij zich en wil hem 'thuis' brengen in Zeeuw-Vlaanderen. Op de veerboot naar Perkpolder ontmoet ze Lieve, een gefingeerde zus van haar vader die Anna's beeld van vader doet kantelen. Eenmaal aan de overkant bezoekt Anna de plaatsen van haar vaders jeugd. Ze ervaart hoe de Slag sporen heeft achtergelaten. Kleinmenselijk leed, veroorzaakt door grote beslissingen.
Annemieke won in 1987 de tweede prijs bij het Vlaardings Landjuweel, in 1993 de eerste prijs bij het Rijnmonds Schrijversfestival en in 1994 de eerste prijs bij de Schiedamse Schrijfwedstrijd. De stille oorlog van mijn vader is verkrijgbaar bij Post Scriptum en het Schiedams boekhuis. Of via Bol.com en annemiekedeschepper.nl. Zaterdag staat Annemieke op de Schiedamse Nacht van de Geschiedenis.

Meer berichten